12/6/10

Μiddlemarch

Eίμαι πολύ περήφανη για τον εαυτό μου γιατί μετά από 4 χρόνια και 4 αποτυχημένες προσπάθειες κατάφερα να διαβάσω το Middlemarch.

Μary Anne Evans

Πριν χρόνια αποφάσισα ότι μέχρι πεθάνω πρέπει να προσφέρω στον εαυτό μου τη χαρά του να  διαβάσω όλα τα βιβλία που έχουν κατοχυρωθεί ως "κλασικά". Όλα ξεκίνησαν όταν διάβασα ένα  αυτών (δε θυμάμαι καν ποιο) κι ενθουσιάστηκα. Ο λόγος που ορισμένα βιβλία έχουν τυπωθεί και ξανατυπωθεί και ξανατυπωθεί και έχουν μπει και σε ταινίες και σε τραγούδια και σε καθημερινές εκφράσεις είναι επειδή είναι ΠΑΡΑ ΠΟΛΥ ΩΡΑΙΑ. Τα περισσότερα απ'αυτά δεν είναι καν δύσκολο να διαβαστούν-επιφυλάσσομαι για το Χρονικό του χαμένου χρόνου και τον Οδυσσέα και για άλλα που δεν τολμάω ν'αγοράσω γιατί ναι μεν έχω ξεπεράσει την αρχική μου διστακτικότητα, αλλά ακόμα νιώθω ένα δέος.

Ενώ πολλά διάβασα μονορούφι το Middlemarch με παίδευε και με ξαναπαίδευε. Βρισκόταν στο κομοδίνο για ένα χρόνο μετά από 100 σελίδες. Παραδέχτηκα την ήττα μου και το πήγα στη βιβλιοθήκη. Κι όμως, κάτι ψιλά από την πλοκή μου είχαν μείνει-είχα αντιληφθεί ότι κάτι σπουδαίο ξεκίνησα αλλά παραήμουν βιαστική και δεν το εκτίμησα. Το ξαναξεκίνσα, κατάλαβα ότι δεν είχα καταλάβει τίποτα από την πρώτη φορά, έφτασα στις 200 σελίδες και στοπ. Το έβλεπα στο κομοδίνο και είχα τύψεις που αντί να το συνεχίσω αγόραζα άλλα βιβλία. Μετά από καιρό ξέχασα την πλοκή, παραδέχτηκα την ήττα μου και το ξαναπήγα στη βιβλιοθήκη. Δεν ξέρω πόσες φορές έγινε αυτό-νομίζω 4 αλλά μπορεί και παραπάνω.

Το σπίτι όπου γεννήθηκε η Mary Evans στο Arbury




Η οικονομική κρίση ήταν αυτή που μ'έκανε να του ξαναεπιτεθώ: σκέφτηκα ότι δεν είναι δυνατόν να έχω στο σπίτι βιβλία αδιάβαστα και να θέλω να αγοράσω άλλα, ειδικά αν έχουν αποδείξει την αξία τους επί εκατό χρόνια και βάλε. Η νέα προσέγγιση ήταν η εξής: έβγαλα το χάρτινο εξώφυλλο που με ενοχλούσε γιατί το βιβλίο είναι τεράστιο και μπλεκόταν. Για να πούμε την αλήθεια, το μέγεθός του είναι ένα πρόβλημα: φανταστείτε 4 τούβλα περίπου. Σταμάτησα να το διαβάζω στην πολυθρόνα αλλά βρήκα τέλεια στάση στο κρεβάτι για να μην κρεμάσουν τα χέρια από το βάρος: Στην πλάτη πολύ μεγάλο μαξιλάρι, μετά κανονικό μαξιλάρι, τρίτο μαξιλάρι πάνω μου και από πάνω το βιβλίο, έτσι το βάρος σταμάτησε να είναι πρόβλημα. Ακόμα πιο αποτελεσματική αντιμετώπιση όμως: οι σημειώσεις. Έχω τρομερά κακή μνήμη που στα ονόματα ειδικά απογειώνεται. Όταν μου συστήνουν κάποιον, έχω ξεχάσει το όνομά του πριν εκπνεύσει η τελευταία συλλαβή. Το πρόβλημα είναι τόσο μεγάλο που δεν προσπαθώ πλέον καν ν'ακούσω. Όταν διαβάζω βιβλία τέτοιου τύπου καταλήγω να μην καταλαβαίνω ποιος λέει τι και κυρίως γιατί- άντε να φτιάξεις ψυχολογικό προφίλ μέσα σου όταν δεν ξέρεις αν τον έχεις ξαναδεί αυτόν ή όχι. Ευτυχώς, κάπου στην αρχή του βιβλίου υπάρχει ένα επίσημο δείπνο στο οποίο παρευρίσκεται όλο το χωριό. Εκεί σημείωσα όλα τα ονόματα και τις σχέσεις του καθενός με τους υπόλοιπους..

η πρώτη έκδοση του Middlemarch

Δεν ξέρω τι απ'όλα πέτυχε, η νέα στάση, οι σημειώσεις, η οικονομική κρίση, αλλά αυτή τη φορά δε μπορούσα να το αφήσω. Γιατί όπως καταλαβάινετε, όλη αυτή η εισαγωγή ήταν για να γράψω κι εγώ την εμπειρία μου μ'αυτό το σπουδαίο βιβλίο. Γιατί πραγματικά, είναι από αυτά που πρέπει να διαβάσει κανείς.

Γράφτηκε με το ψευδώνυμο George Elliot από την Mary Anne Evans το 1869 σε 8 τόμους, κανονικό σήριαλ. Εκδόθηκε ενιαίο το 1874 και κέρδισε κριτικούς και αναγνώστες αμέσως. Ο λόγος που η Evans χρησιμοποίησε αντρικό ψευδώνυμο ήταν για να την πάρουν στα σοβαρά: υπήρχαν τότε γυναίκες που έγραφαν με το όνομά τους αλλά η θεματολογία ήταν περιορισμένη στα Άρλεκιν της εποχής. Ο άλλος λόγος ήταν ότι συζούσε ανοιχτά με τον φιλόσοφο George Henry Lewes, κάτι που ούτε τώρα είναι αποδεκτό, και δεν ήθελε να εμπλακεί το προσωπικό της σκάνδαλο με τη συγγραφική της δραστηριότητα. Όταν όμως διάφοροι άντρες ισχυρίστηκαν ότι έγραφαν τα βιβλία της, αποφάσισε να δημοσιοποιήσει την ταυτότητά της.

φωτογραφία της Mary Anne Evans
Η Evans πήρε καλή μόρφωση, φτάνοντας μέχρι το πανεπιστήμιο. Η συναναστροφή της με ελεύθερα πνεύματα την έκανε σταδιακά να αμφισβητήσει τη θρησκεία της και την κοινωνία της, κάτι που απέδειξε με τον τρόπο που έζησε τη ζωή της. Πριν γίνει μυθιστοριογράφος ήταν αρχισυντάκτης στο περιοδικό The Westminster Review, κάτι ανήκουστο τότε. Όταν ο σύντροφός της πέθανε, αυτή ήταν 60 χρονών. Τελικά παντρεύτηκε έναν άντρα 20 χρόνια νεότερό της 7 μήνες πριν πεθάνει η ίδια. Ο τρόπος που ζούσε τη ζωή της την απομάκρυνε από την οικογένειά της: ο πατέρας της απείλησε να την αποκυρήξει όταν απομακρύνθηκε από τη θρησκεία και ο αδερφός της είχε κόψει κάθε επαφή μαζί της. Οι εμπειρίες της διαφαίνονται στο βιβλίο καθώς οι χαρακτήρες υποφέρουν από τις αποφάσεις που παίρνουν επειδή αυτό τους επιτάσσεται από την κοινωνία. 


Κατά την ταπεινή μου γνώμη το μεγάλο ατού του βιβλίου είναι ο τρομακτιός ρεαλισμός. Πέρα από την βασική πλοκή, που είναι έτσι κι αλλιώς ενδιαφέρουσα, οι καλύτερες στιγμές είναι οι διάλογοι μεταξύ δυάδων. Είναι στιγμές πολύ καθοριστικές στις ζωές όλων μας, όταν μικρές αποφάσεις μπορούν να ανατρέψουν όχι μόνο τη δική μας πραγματικότητα αλλά και όσων είναι μπλεγμένοι στο δίχτυ που ζούμε. Είναι στιγμές που μας έρχονται πικρές κουβέντες που δε μπορούμε να κρατήσουμε και αλλάζουν τον τρόπο που μας βλέπουν οι άλλοι αλλά και κουβέντες που δεν τολμάμε τελικά να πούμε και κάνοντας τα πράγματα χειρότερα. Είναι και ανέμελα σχόλια που κάνουμε χωρίς πολλή σκέψη που δείχνουν τον ποταπό μας εαυτό προκαλώντας αμήχανες αντιδράσεις και σιωπή. Όλες αυτές οι στιγμές υπάρχουν στο βιβλίο με μία λεπτότητα που μόνο ένας αληθινά μεγάλος συγγραφέας μπορεί να περιγράψει. Νομίζω ότι ο βασικός λόγος που δε μπορούσα να το τελειώσω είναι ότι μπήκα τόσο πολύ μέσα στη ζωή του Middlemarch που για ένα μεγάλο διάστημα είχα εκτός από τις δικές μου αμφιβολίες και τις αμφιβολίες των κατοίκων του. Μην περιμένετε κλασικό χάπι έντ, μην περιμένετε να επιβραβευτούνε οι "καλοί" ούτε να τιμωρηθούν όλοι οι "κακοί", οι ζωές τους καθορίζονται περισσότερο από τις συνθήκες παρά από τις αποφάσεις τους. Όπως ακριβώς συμβαίνει και στην πραγματικότητα.

20 σχόλια:

Flanders είπε...

Κυκλοφορει στα Ελληνικα ; Ετι , ακριβως νιωθω κι εγω για τις Διορθωσεις του Johnathan Franzen . Χωρις βεβαια να ειναι "κλασσικο¨, 3 φορες προσπαθησα να το τελειωσω,3 φορες απετυχα.Κι η αληθεια ειναι οτι εχω αλλα τρια μισα στο σπιτι και αγορασα κι αλλα (το 2ο του Τζουμα, Το Μουσειο της Αθωοττητας και το Wonder Boys που το εψαχνα και χρονια παναθεμα το !). Επισης,κι εχω ενα θεματακι με τα ονοματα : διαβαζω τωρα το Μοναστηρι του Καρνεζη : 6 καλογριες ολες κι ολες,και κοντοστεκομαι σε καθε ονομα :ποια ειναι αυτη τωρα ;

Α, μπα? είπε...

ναι στα ελληνικά το διάβασα
γράψτες καλε τις καλόγριες! θα σωθείς

s_pablo είπε...

Συγχαρητήρια!!!

Πριν μερικές μέρες έγραφα κι εγώ για τον Οδυσσέα που προσπαθώ και δεν τα καταφέρνω (μην επιφυλάσσεσαι, είναι όντως παλούκι) και καταλαβαίνω και τον πόνο σου.

ΥΓ. Μήπως εννοείς το Αναζητώντας τον χαμένο χρόνο?

Α, μπα? είπε...

η μνημη που λεγαμε...:)

περαστικός είπε...

Για δυο πράγματα πρέπει να είσαι περήφανη α,μπα. Το ένα είναι το βιβλίο που διάβασες. Το δεύτερο που έβγαλες τις φωτό του Παπακαλιάτη, επιτέλους!

Στα βιβλία τώρα: Τα κλασσικά βιβλία είναι εξαιρετικά. Αξίζουν και με το παραπάνω το χρόνο που θα αφιερώσει κάποιος για να τα διαβάσει.

Αυτό που με παραξενεύει είναι ότι πολλοί ξεκινάνε το διάβασμα κλασσικών βιβλίων στην εφηβεία και κατόπιν το γυρνάνε σε πολύ πιο λάιτ, ενώ θα έπρεπε να ισχύει το αντίθετο.

Αν συνεχίσεις με κλασσικά, δοκίμασε να διαβάσεις το 'Η καρδιά του σκότους'του Λώρεντς. Τον Οδυσσέα επιφυλάσσομαι διότι είναι πολύ δύσκολο βιβλίο. Όσο το διαβάζεις αισθάνεσαι ότι σε απομυζεί. Όταν το διαβάσεις - αν τα καταφέρεις - σε αποζημιώνει καλειδοσκοπικά.

Ανώνυμος είπε...

Kale ti tis lete tis gunaikas??!! piase tous arxaious kalutera, a,mpa? mou, pio klassiko den paei, ase pou exei ap´ola (poiisi, diigima, kwmwdia, istorika keimena, o,ti trabaei i oreksi sou).

Dannossiel είπε...

κι εγω εχω αυτη την επιθυμια
να διαβασω τα πολυ διασημα βιβλια
τωρα την παλευω για τον εραστη της λαιδη τσατερλυ
λεω τσοντα θα ναι τουλαχιστον ενδιαφερον αλλα μπα
μετα εχω δανειστει το μανταμ ντε μποβαρυ αν και μου τη σπαει απιστευτα το γαλλικο στυλ γραφης,ειδικα εκεινης της εποχης.
απλα πες το ρε φιλε μη γραφεις τρεις παραγραφους μετοχες κι επιθετα.
τον Οδυσσεα τον ειχα δανειστει με πολυ χαρα και δεος.
Απλα δν τον τελειωσα ποτε,μετα τις 19 πρωτες σελιδες επεσα σε κωμα απο τη βαρεμαρα.
Συμφωνω με τον απο πανω οτι πρεπει να διαβασουμε ελληνες κλασικους και δν ξερω για σενα αλλα ξεμεινα με ο,τι καναμε στο λυκειο.

Τελος θελω να σε συγχαρω για την ανακαλυψη της αρμοζουσας στασης για το διαβασμα.
τη χρησιμοποιω χρονια τωρα αν και μετα απο αρκετη ωρα ποναει η μεση και ο αυχενας μου.

Συγχαρητηρια για το διαβασμα του βιβλιου
Ποιο ειναι στη λιστα τωρα?

Α, μπα? είπε...

H αλήθεια είναι ότι ναι, υπάρχει ένα πρόβλημα με τον αυχένα

δεν υπαρχει στη λίστα κανένα τώρα, πρεπει να παω σε βιβλιοπωλείο να εμπνευστώ

Ανώνυμος είπε...

Τέλεια ιδέα να διαβάζεις κλασσικούς.
Για τους νεοέλληνες τι λες; Έπαθα μια περίοδο εθισμό στον Καραγάτση, διάβασα τα άπαντά του, πολύ καλός.
Ασημίνα

Α, μπα? είπε...

δεν τα πηγαίνω πολύ καλά με τους νεοέλληνες...

Ανώνυμος είπε...

Όχι άλλο ΠΟΖΕΡΑΔΕΣ βιβλιάκηδες(οι απλοί βιβλιάκηδες είναι ΟΚ) που μας λένε τι έχουν διαβάσει σαν αυτό να τους κάνει αυτόματα ανώτερους!
Δεν το λέω για σένα Α,μπα? .

amalthia είπε...

εγώ πάντως έχω ξεκινήσει 2 φορές το "με το παράξενο όνομα ΡαμάνθιςΕρέβους.ο θάνατος ήρθε τελευταίος" της Ζυράννας Ζατέλη αλλά έφτανα μέχρι τη σελίδα 100 και μετά γιόκ!

έχουν περάσει 8 χρόνια..ίσως το ξαναπροσπαθήσω..

prozak είπε...

ενα μόνο βιβλίο δεν έχω καταφερει να τελειώσω, "παπισσα ιωάννα" κι αυτό γιατί έκανα την εξυπναδα και πήρα την έκδοση με την πρωτότυπη γραφή, δλδ αρχαίζουσα...!!!!

καλά που μου το θυμήσατε να το ξανααγοράσω :-)

kikh dhmoula είπε...

gia poihsh den tha milisei kaneis???h' kanete oti den eimai edw???

Ουφ! είπε...

το ίδιο έπαθα με τον Μάγο, αλλά δεν κατάφερα να το διαβάσω και τα παράτησα. αυτό τώρα μου κίνησε τη περιέργεια...

a female Darcy είπε...

proti fora to akouo to vivlio, tha to exo sta ipopsi mou..

na proteino kai ego dyo agapimena?

i am legend

kai mistiki istoria apo donna tart

to deutero pisteuo oti tha sou aresei perissotero

psaxto

enteka είπε...

καταπληκτικό ποστ!
συγχαρητήρια :)

άντε τώρα και τον οδυσσέα, εγώ παραιτήθηκα...

Ανώνυμος είπε...

@Dannossiel
τον εραστή της λέιδης δυστυχώς τον τελείωσα. χάλια σαν βιβλίο, πολύ σεξ όμως, μα πάρα πολύ. πιστεύω ότι από το σεξ έχει γίνει γνωστό και όχι ότι είναι καλό βιβλίο.
την μποβαρυ την έχω παρατήσει στις πρώτες 60-80 σελίδες εδώ και 3-4 χρόνια. μία φίλη μου κατάφερε να το τελειώσει και μου έλεγε το ίδιο πράγμα. αυτές οι περιγραφές του ατελείωτες.


το middlemarch το έχω και εγώ στα υπόψιν μου.

Ανώνυμος είπε...

μα καλά, η Μary Anne Evans ήτο τραβέλι; Τι τρίχα στο στήθος είναι αυτή; χαχαχα

Yiannis/Pefki είπε...

Egw pantws eixa san kanona gia ka8e ena vivlio pou diavazw na exw 2 sthn vivklio8hkh mou pou na mhn ta exw xekinhsei akomi...xtes pou ekana ena check h analogia einai poli megaliterh, opote gia fetos to kalokairi den nomizw na agorasw alla.
Twra pantws diavazw to "Cather in the Rye" tou J.D. Salinger pou einai poli kalo, an kai oxi sto epipedo twn kritikwn pou exw diavasei kata kairous, kai thn mi8ologia pou to akolou8h. To epomeno 8a einai to neo tou George Pelekanos :)